การป้องกันอุบัติเหตุและอัคคีภัย

1.อุบัติเหตุในการเดินทาง

1.1 อุบัติเหตุจากการเดินทางทางบก
    การเดินทางทางบก หมายถึง การเดินทางตามถนนทางเดิน และการใช้พาหนะ เช่น รถยนต์ รถจักรยานยนต์ รถจักรยาน
    สาเหตุของการเกิดอุบัติเหตุจากการเดินทางทางบก

1. ความประมาทในการใช้รถใช้ถนน เช่น ขับรถด้วยความเร็วสูง ยืนรอรถไฟฟ้าล้ำเส้นเตือน

2. ทำผิดกฎจราจร เช่น ฝ่าสัญญาณไฟจราจร ไม่ข้ามถนนบนทางม้าลายหรือสะพานลอยหรือข้ามถนนโดยไม่สังเกตสัญญาณไฟ

3. ขาดความรู้เกี่ยวกับการใช้รถใช้ถนนและกฎจราจร

4. สภาพของพาหนะไม่อยู่ในสภาพที่พร้อมใช้งานชำรุด

5. ผู้ขับขี่พาหนะมีสภาพร่างกายที่ไม่พร้อม เช่น ขับรถยนต์ขณะมึนเมาหรือร่างกายเจ็บป่วย

6. สภาพของดินฟ้าอากาศไม่เอื้อต่อการใช้รถใช้ถนน เช่นฝนตกทำให้ถนนลื่น อากาศหนาวมีหมอกลงทำให้มองไม่เห็นทาง

การป้องกันอุบัติเหตุจากการเดินทางทางบก

1. การป้องกันอุบัติเหตุจากการเดินเท้า

การเดินบนทางเท้าให้ปลอดภัยควรปฏิบัติ ดังนี้

1) เดินบนทางเท้าและควรเดินชิดขอบด้านใน และไม่เล่นกันบนทางเท้า

2) ถ้าไม่มีทางเท้าควรเดินทางขวามือชิดขอบถนนให้สวนทางกับรถที่วิ่งมา และเดินแถวตอนเรียงเดี่ยวควรเดินให้ชิดขอบถนนสวนทางกับรถที่วิ่งมา

3) ไม่เล่นกันในระหว่างเดินบนทางเท้าหรือขณะข้ามถนน

4) ไม่ควรข้ามถนนตรงทางโค้ง ควรข้ามบริเวณที่มีสัญญาณไฟจราจร ทางม้าลายหรือสะพานลอย

5) การข้ามถนนที่ไม่มีสัญญาณไฟจราจรหรือทางม้าลาย ควรมองทางขวาและมองทางซ้ายและมองทางขวาอีกครั้งก่อนข้าม หากไม่มีรถแล้วจึงข้ามถนนไปได้

6) การข้ามถนนให้ปลอดภัย ควรข้ามสะพานลอยหรือข้ามตรงทางม้าลาย และต้องรอสัญญาณฟคนข้ามก่อนจึงจะเดินข้ามไปได้

7) ในเวลากลางคืนควรถือไฟฉาย เพื่อให้มองเห็นเส้นทางได้ชัดเจนและเป็นที่สังเกตของรถที่ผ่านไปมา และควรสวมใส่เสื้อผ้าที่สีสว่าง ไม่ทึบ เช่น สีขาวสีครีม สีฟ้าอ่อน สีเหลือง

2. การป้องกันอุบัติเหตุจากการถีบจักรยาน 

การถีบจักรยานให้ปลอดภัยควรปฏิบัติ ดังนี้

1) สวมหมวกนิรภัยและติดแถบสะท้อนแสง หรือไฟท้ายและไฟหน้ารถ

2) ควรถีบจักรยานด้วยความระมัดระวัง อยู่ในช่องทางเฉพาะสำหรับรถจักรยานหรือชิดริมถนนด้านใน

3) เมื่อถึงทางแยกควรหยุดและมองให้แน่ใจว่าไม่มีรถ ก่อนถีบข้ามไป

4) ควรจูงรถข้ามถนนตรงทางม้าลายเมื่อมีการจราจรคับคั่ง

5) หากต้องนำสิ่งของไปด้วย ควรนำของใส่ตะกร้าให้เรียบร้อย หรือใช้สายรัดรัดกับเบาะท้ายทุกครั้งก่อนถีบจักรยาน

6) ควรให้สัญญาณมือก่อนเลี้ยวทุกครั้งเลี้ยวขวาเลี้ยวซ้าย

7) ไม่ควรถีบจักรยานด้วยความเร็ว เพราะอาจทำให้เกิดอุบัติเหตุได้

3. การป้องกันอุบัติเหตุจากการซ้อนท้ายรถจักรยานยนต์

การซ้อนท้ายรถจักรยานยนต์ให้ปลอดภัยควรปฏิบัติ ดังนี้

1.สวมหมวกนิรภัย (หมวกกันน็อก)ทุกครั้ง

2.ไม่หิ้วกระเป๋าหนังสือหรือถือของไว้ในมือขณะโดยสารรถจักรยานยนต์ ควรสะพายหรือหาสายรัดรัดให้แน่น

3.มือทั้งสองข้างต้องจับเอวผู้ชับขี่ให้แน่น ไม่เหม่อลอยหรือนั่งหลับเพื่อป้องกันการพลัดตกจากรถ

4.วางเท้าบนที่พักเท้าให้เรียบร้อยไม่แกว่งเท้าไป-มา เพื่อป้องกันเท้าเข้าไปในซี่ล้อ

4. การป้องกันอุบัติเหตุจากการโดยสารรถยนต์และรถโดยสารประจำทาง

การโดยสารรถยนต์และรถโดยสารประจำทางให้ปลอดภัยควรปฏิบัติ ดังนี้

1.เมื่อขึ้นรถโดยสารประจำทางแล้วควรหาที่นั่งให้เรียบร้อย หรือถ้าต้องยืนควรหาที่จับหรือยึดให้มั่นคงเพื่อไม่ให้ล้ม หากนั่งรถยนต์ต้องคาดเข็มขัดนิรภัยทุกครั้ง

2.ไม่ยื่นแขน ขา ศีรษะหรือส่วนใดส่วนหนึ่งของร่างกายออกนอกตัวรถ

3.ไม่ห้อยโหนตรงประตูรถโดยสารประจำทาง เพราะอาจทำให้พลัดตกจากรถได้

4.ไม่เล่นกันบนรถและต้องไม่รบกวนคนขับรถ

5.ขึ้นและลงอย่างระมัดระวังเมื่อรถจอดสนิท ไม่แย่งกันขึ้น-ลง

5. การป้องกันอุบัติเหตุจากการเดินทางโดยรถไฟฟ้า

การเดินทางโดยรถไฟฟ้าให้ปลอดภัยควรปฏิบัติ ดังนี้

1.ยืนรอรถไฟฟ้าหลังเส้นสีเหลือง และไม่ชะโงกหน้ามองรถไฟฟ้าหรือรางรถไฟฟ้า

2.ไม่เล่นหรือหลอกล้อกันขณะขึ้นหรือลงบันไดเลื่อนบนสถานีรถไฟฟ้

3.หาที่นั่งหรือที่ยึดเกาะให้มั่นคง และไม่วิ่งเล่นบนขบวนรถไฟฟ้า

4.ควรยืนด้านข้างประตูทางเข้า-ออกรถไฟฟ้า และให้ผู้โดยสารด้านในรถออกมาก่อน แล้วจึงเข้าไป

5.เมื่อได้ยินสัญญาณปิดประตู ไม่วิ่งเข้าสู่ประตูรถ ให้รอขบวนถัดไป เพราะอาจถูกประตูหนีบได้

1.2 อุบัติเหตุจากการเดินทางทางน้ำ

การเดินทางทางน้ำ เป็นการเดินทางโดยใช้เรือเป้นพาหนะอันตรายที่เกิดจากการเดินทางทางน้ำที่พบได้บ่อย ได้แก่ เรือล่ม เรือชนกัน โป๊ะล่ม หรือเรือชนฝั่ง

    สาเหตุของการเกิดอุบัติเหตุจากการเดินทางทางน้ำ

1.ความประมาทของผู้ขับเรือ เช่น ขับด้วยความเร็วสูงหรือขณะเมาสุรา

2.การบรรทุกผู้โดยสารเกินน้ำหนักของเรือหรือท่าเทียบเรือ เป็นเหตุให้เรือล่มหรือท่าเทียบเรือ

3.ความประมาทของผู้โดยสารเรือ เช่น ขึ้น-ลงเรือด้วยความเร่งรีบ ไม่เป็นระเบียบ

4.เรือหรือท่าเทียบเรือชำรุด เสียหาย หรืออยู่ในสภาพที่ไม่พร้อมใช้งาน

    การป้องกันอุบัติเหตุในการเดินทางทางน้ำ

การเดินทางทางน้ำให้ปลอดภัยควรปฏิบัติ ดังนี้

1.หากต้องเดินทางด้วยเรือเป็นประจำ ควรหัดว่ายน้ำให้เป็นเพื่อเพิมความปลอดภัยให้แก่ตนเองหากเกิดอุบัติเหตุ

2.ไม่ควรโดยสารเรือโดยสารที่เห็นว่าบรรทุกน้ำหนักมากหรือมีผู้โดยสารเต็มลำเรือจนหรือปริ่มน้ำ เพราะเรืออาจล่มเป็นอันตรายได้

3.การรอลงเรือโดยสาร ต้องสังเกตว่าท่าเทียบเรือนั้น สามารถรับน้ำหนักได้จำนวนกี่คน หากเห็นว่ามีผู้รออยู่บนท่าเทียบเรือจำนวนมากแล้ว ไม่ควรไปรอบนท่าเทียบเรืออีก เพราะอาจเกิดอันตรายได้

4.การโดยสารเรือควรนั่ง หรือยืนอยู่กับที่ ไม่รบกวนผู้โดยสารคนอื่นๆ และไม่ควรทำให้เรือเสียการทรงตัว เช่น นั่งบนกราบเรือ เดินหรือวิ่งไป-มา

5.ควรสวมเสื้อชูชีพหรือนั่ง-ยืนใกล้ที่วางเสื้อชูชีพ เพราะหากมีเหตุฉุกเฉินจะได้หยิบใช้ได้ท้นที

6.เมื่อเรือเอียงหรือโคลง ไม่ควรแสดงอาการตกใจแต่ให้พยายามยึดหรือจับพนักที่นั่งและเสาให้มั่น

7.เมื่อเรือเทียบท่าสนิทแล้ว จึงขึ้นจากเรือและรีบเดินให้พ้นจากท่าเทียบเรือ เพื่อให้ผู้อื่นได้ใช้ท่าเทียบเรือโดยสะดวกและปลอดภัย

2. อัคคีภัย

      อัคคีภัย หมายถึง อันตรายที่เกิดจากไฟ ซึ่งไม่ได้ควบคุมดูแลทำให้ลุกไหม้ต่อเนื่อง และเกิดความเสียหายแก่ชีวิตและทรัพย์สิน

2.1 สาเหตุของการเกิดอัคคีภัย

การเกิดอัคคีภัย อาจมีหลายสาเหตุ ดังนี้

1) สายไฟฟ้าภายในบ้านเก่าชำรุด ทำให้ไฟฟ้าลัดวงจร

2)เกิดจากการระเบิดของแก๊ส-หุงต้ม

3) เผาขยะและหญ้าแห้ง โดยไม่เฝ้าระวัง

4)จุดธูปเทียนทิ้งไว้ ไม่ได้ดับก่อนออกจากบ้าน

5) เกิดจากการเล่นสิ่งของหรือของเล่นที่เป็นวัตถุไวไฟอย่างขาดความระมัดระวังของเด็ก

6) เกิดจากความประมาทในการใช้อุปกรณ์และเครื่องใช้ไฟฟ้า

7) เสียบปลั๊กเครื่องใช้ไฟฟ้าหลายชนิดในเต้ารับอันเดียวกันหุงต้ม

2.2 อันตรายที่เกิดจากอัคคีภัย

    อัคคีภัยทำให้เกิดการบาดเจ็บสูญเสียชีวิตและทรัพย์สิน ที่พักอาศัยอาคารบ้านเรือนเกิดความเสียหาย ทำให้คนไร้ที่อยู่อาศัย อันเนื่องมาจากเปลวไฟและความร้อน

2.3 การป้องกันการเกิดอัคคีภัย

การป้องกันการเกิดอัคคีภัย สามารถปฏิบัติได้ ดังนี้

1) ไม่เสียบปลั๊กเครื่องใช้ไฟฟ้าหลาย ๆ อันในเต้ารับอันเดียว

2) ควรถอดปลั๊กทุกครั้งหลังการใช้อุปกรณ์ไฟฟ้าทุกชนิด

3) แก๊สหุงต้ม เมื่อใช้เสร็จแล้วควรปิดหัวแก๊สให้สนิท

4) อย่าวางวัตถุไวไฟไว้ใกล้กับเปลวเพลิง เพราะอาจเป็นเชื้อไฟได้

5) ไม่ควรจุดธูปเทียนยากันยุง ตะเกียงทิ้งไว้ ควรดับให้สนิทก่อนออกจากบ้าน เพราะอาจเกิดอัคคีภัยได้

6) ควรมีเครื่องดับเพลิงเบื้องต้นไว้ภายในอาคารบ้านเรือน

7) ควรตรวจสอบสภาพสายไฟฟ้าและเครื่องใช้ไฟฟ้าอยู่เสมอ

8) ไม่เล่นไม้ขีดไฟ ไฟแช็ก ดอกไม้ไฟ โคมลอย หรืออุปกรณ์ใด ๆ ที่อาจทำให้เกิดไพไหม้

2.4 การช่วยเหลือตนเองเบื้องต้นขณะเกิดอัคคีภัย : การหนีไฟ

    หากเกิดไฟไหม้และต้องตกอยู่ในเหตุการณ์นั้น สิ่งแรกที่ควรปฏิบัติ คือ การตั้งสติ อย่าตกใจ ใช้ปัญญาเพื่อแก้ไสถานการณ์ที่เกิดขึ้น ดังนี้

1) พยายามหนีออกจากบริเวณที่เกิดไฟไหม้ให้เร็วที่สุด

2) ถ้ามีเปลวเพลิง ให้รีบคว้าผ้าห่มหนา ๆ ชุบน้ำให้เปียกคลุมตัว แล้ววิ่งหนี

3) ถ้ามีควันไฟและไอร้อนมากควรก้มตัวให้ต่ำ แล้วคลานหนีไฟ

4)ใช้ผ้าชุบน้ำปิดจมูก เพื่อป้องกันการสำลักควันไฟ

5) หากไฟลุกติดเสื้อผ้าที่สวมใส่ ให้ล้มตัวนอนกลิ้งกับพื้นใช้ตัวทับเพื่อดับไฟ

6) รีบปิดประตูหน้าต่างทุกบานให้สนิท ไฟที่กำลังลุกไหม้จะลดกำลังลง

2.5 การหนีไฟในโรงเรียน

  หากเกิดอัดคีภัยภายในโรงเรียนควรปฏิบัติ ดังนี้

1) ควบคุมสติให้ดี ไม่ตื่นตกใจจนเกินไป เมื่อเกิดเหตุไฟไหม้

2) หากพบต้นเพลิงเป็นคนแรกและมีอุปกรณ์เตือนภัยอยู่ใกล้ ๆ ให้รีบใช้เพื่อส่งสัญญาณให้ผู้อื่นรู้ทันที

3) พยายามหนีออกจากตัวอาคารอย่างสงบ ไม่แย่งกันให้เกิดความวุ่นวาย หลีกเลี่ยงเส้นทางที่มีไฟไหม้หรือมีควันไฟมาก

4) อย่าใช้ลิฟต์เด็ดขาดเพราะถ้าไฟฟ้าดับจะติดอยู่ในลิฟต์ ทำให้เกิดอันตรายได้

5) หากเส้นทางหนีไฟมีควันมาก ให้ใช้ผ้าชุบน้ำปิดจมูกแล้วก้มลงคลานต่ำ ๆ ไปยังทางออกให้เร็วที่สุด

6) หากมีไฟลุกติดเสื้อผ้า ให้ล้มตัวลงกลิ้งกับพื้น เพื่อใช้ตัวดับไฟ

7) หากติดอยู่ในห้องให้ปิดประตูใช้ผ้าชุบน้ำอุดขอบรูประตูให้หมดเพื่อไมให้ควันเข้ามาได้ หาหน้าต่างแล้วใช้ผ้าโบกส่งสัญญาณเพื่อขอความช่วยเหลือจากคนภายนอก

       อัคคีภัยเป็นอุบัติเหตุที่ทำให้เกิดความเสียหายร้ายแรงมากจึงจำเป็นต้องฝึกฝนให้สามารถช่วยเหลือตนเองได้อย่างปลอดภัยหากเกิดเหตุการณ์ไฟไหม้ขึ้น

3. สัญลักษณ์และป้ายเตือนสิ่งของหรือสถานที่อันตราย

สัญลักษณ์และป้ายเตือนอันตราย

    เครื่องหมายหรือป้ายเตือนอันตรายที่ติดตั้งอยู่บนอุปกรณ์ภาชนะที่บรรจุผลิตภัณฑ์ หรือสถานที่ที่มีอันตรายต่าง ๆ ที่สามารถพบเห็นกันโดยทั่วไป มีดังนี้

   1) เครื่องหมายรูปเปลวเพลิง หมายถึง วัสดุชนิดนั้นสามารถติดไฟได้ง่าย ไม่ควรอยู่ใกล้หรือนำไปเล่น เพราะอาจเกิดอันตรายและทำให้เกิดอัคคีภัยได้

   2) เครื่องหมายหัวกะโหลกสีแดง หมายถึง สารเคมีชนิดนั้นมีอันตรายถึงชีวิต เมื่อเข้าสู่ร่างกายอาจทำให้เสียชีวิตได้ ส่วนใหญ่จะพบอยู่บนภาชนะบรรจุสารเคมี เช่น ยาฆ่าแมลง ยาปราบศัตรูพืช น้ำยาล้าง ห้องน้ำ

   3) ข้อความเตือนภัย

ส่วนใหญ่จะเป็นข้อความที่เขียนด้วยสีแดง และเห็นได้ชัดเจนเช่น เขตก่อสร้า ห้ามเข้า